Weet wat je eet!

Zelf de beste keuzes maken op het vlak van (sport)voeding begint bij het kunnen lezen van een voedingsetiket. Vaak hoor ik dat men denkt gezond te eten en gezonde boodschappen in te kopen. Maar wat gezond lijkt, hoeft niet daadwerkelijk gezond te zijn! Het oog valt meestal als eerste op termen als ‘gezond’, ‘biologisch’, ‘organisch’ of ‘0% vet’. Maar de voorkant van de verpakking is het reclamebord van de fabrikant die de consument (jij dus) wilt verleiden tot koop!

Hoe lees je een etiket?

Zonder de basiskennis over koolhydraten, vetten, eiwitten en hun energiegehalte kun je moeilijk goede voeding van minder goede keuzes onderscheiden. Het gaat hierbij dus niet alleen om het totale caloriegehalte, maar vooral ook om de samenstelling. Als je erachter wilt komen wat er in een product zit en of het dus ook echt gezond voor je is, dan moet je het etiket kunnen lezen.

Wil je een etiket goed begrijpen dan is het belangrijk op de volgorde van de ingrediëntenbeschrijving te letten. Hier staan de ingrediënten die in het product zitten vermeld in de volgorde van gewicht. Als suiker als eerste vermeld wordt, betekent dit dat suiker het grootste bestanddeel van het product is. En dit gaat in aflopende volgorde zo door.

In de ingrediëntenlijst staan vaak ontzettend veel moeilijke termen. Vaak zijn het schuilnamen of andere namen voor bijvoorbeeld suiker. Als consument kun je meer dan 100 uiteenlopende aanduidingen van ‘toegevoegde suikers’ tegenkomen.

Benamingen voor ‘toegevoegde suikers’

Agavenectar / Melasse  / Bietsuiker / Basterdsuiker / Geleisuiker
Ahornsiroop / Cane juich / Sucanet (oersuiker) / Sucrose / Sacharose
Rijststroop / Poedersuiker / Stroop / Maisstroop / Honing / Arabische gom / Galactose /
Glucose(-stroop) Glucose-fructosestroop/ Vanillesuiker / Dadelsuiker / Dextrose /
Druivensuiker / Driemol / Malt(one) / Maltodextrine Bruinerijststroop / Glucosestroop /
Dri sweet / Demerara / Eetbare lactose / Panocha / Sucrovert / Flo-malt / Fructose /
Invertsuiker / Clintose / 
Sorghumsiroop / Rietsuiker(-stroop) / Isoglucose /
Molasse / Kandijsuiker / Kristalsuiker 

Naast de ingrediëntenwijzer is er de voedingswaardetabel. Deze geeft de energetische waarde (de hoeveelheid kcal) van een product aan en de verdeling tussen koolhydraten, eiwitten en vetten. Bij koolhydraten wordt vaak vermeld ‘waarvan suikers’. Hoe meer ‘waarvan suikers’ er in een product zitten, hoe slechter het product voor je is. Wanneer je wilt weten of er geraffineerde suiker en dus geen natuurlijke suikers aan het product is toegevoegd, kijk dan weer op de ingrediëntenlijst.

Daarnaast zitten er afhankelijk van het product kleurstoffen, aroma’s (geurstoffen), emulgatoren (houden het product smeuïg), conserveermiddelen, smaakversterkers en zout in. Kies zoveel mogelijk verse producten die niet in pakjes of potjes verpakt zijn, dan lig je niet te stoeien met zo’n ingrediëntenlijst.

Vette porties

Pas ook op met geharde plantaardige vetten, zoals in harde margarine en frituur-, bak- en braadvetten. Je vindt ze ook terug in bijvoorbeeld snacks, koekjes, gebak en fastfood. Deze kunstmatige en goedkope vetten worden ook wel transvetten genoemd en zijn ongezond. Staat bij de ingrediënten plantaardig vet, gedeeltelijk gehard of gehydrogeneerd vet, dan kan er transvet in het product zitten.

Laat je ook niet misleiden door de voedingswaarde aanduiding voorop de verpakking ‘per portie’. Deze geeft aan wat volgens de fabrikant een doorsnee portie van dat product is. Maar weet jij bijvoorbeeld hoe een portie ketchup van 30 gram eruit ziet? En wat jouw normale portiegrootte is, hoeft niet de portiegrootte van een ander te zijn.

Trucs in foodmarketing

En dan is er nog de fantasie van de reclamemaker. Een groot stuk fruit foto op een etiket, dat wekt vaak een gezonde indruk. Als je het etiket echter eens goed gaat bestuderen, blijkt die vaak niet terecht te zijn. Zo staat op een Multifruit-sapetiket een lekkere verse mango, wat het idee geeft dat dit er ook echt in zit. Als je het etiket leest zie je dat het maar voor 4% uit mangoconcentraat bestaat en dus geen verse mango zoals de voorkant doet vermoeden. Sap op basis van concentraat wil zeggen dat het water uit het sap is verdampt, waarna het er later weer aan toegevoegd is. Hierdoor zitten er geen vezels meer in van de vrucht zelf en verliest het voedingswaarde.

Recent werd ook weer het Gouden Windei uitgereikt, de prijs voor het meest misleidende product. De winnaar was Healthy People Blauwe bosbes en framboos, een sapje dat naast een heleboel appel- en druivensap slechts een vleugje sap van de genoemde vruchten bevat. Ook opvallend was een andere genomineerde: Optimel Griekse stijl drinkyoghurt in de smaak honing-walnoot. Daar was geen Griekse yoghurt, geen honing én geen walnoot in terug te vinden…

0% suiker op een etiket is ook zo’n uitspraak die veel mensen overhaalt tot het kopen van een product. Het is niet onwaar wat er staat, maar er wordt uiteraard niet nadrukkelijk vermeld dat er bijvoorbeeld wel extra veel vet in zit. Een gezonde keuze is het daardoor nog steeds niet.

Wees ook kritisch op ‘lege’ marketingzinnen die wel mooi klinken maar echt helemaal niets zeggen over de (gezonde) eigenschappen van een product. Smakelijke vruchtensap – natuurlijk, want een vieze koop je niet! Of Geplukt in het land van herkomst – logisch dat je dáár plukt waar die boom ook echt staat!

Lange ingrediëntenlijstjes en kleine lettertjes

Probeer bij het boodschappen doen een uitgebalanceerde selectie te maken van voedingsstoffen die je nodig hebt, zodat je iedere dag aan je dagelijks benodigde hoeveelheid komt. Doe bewust je boodschappen, koop zo min mogelijk bewerkte producten (dus met zo’n kort mogelijke ingrediëntenlijst), geen kant-en-klare maaltijden of pakjes/zakjes en koop seizoensgebonden en lokale producten.

Ga eens etiketten lezen en ga niet klakkeloos af op een glanzende verpakking met mooie kreten en ‘verkooppraat’. Hoe groter iets is geschreven, hoe beter je op de kleine lettertjes moet letten! En schrik niet… mocht je ingrediënten vinden die je niet kent of niet begrijpt, dan is mijn advies: leg het product terug in het schap. Je lichaam is geen chemische afvalemmer! Weet wat je eet!

Reacties (1):

  1. Hans

    11 december 2016 at 11:03

    Alles gelezen hebbende, vind ik dat ik nu wel wat troostvoer verdiend heb! Een “lekkere” reep, een knapperige gevulde koek of zo.
    Je kent me voldoende, hoop ik, om te weten dat ik me wel eens een grapje permitteer. Daar valt dit commentaar ook onder.
    Niettemin, je hebt helemaal gelijk, maar afgaande op de vrachtvolle karren aan de kassa’s bij de “jinglebells”-supermarkten, ik vraag me af, wie heeft ook maar één etiket goed gelezen?
    Hans

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Phidippides marathon movie

 Phidippides was een Griekse koerier naar wiens langeafstandsloop na de Slag bij Marathon het sportevenement de marathon is genoemd. Phidippides is ook de titel van de door Guy van Grinsven gemaakte documentaire die in 26 minuten op zeer bijzondere wijze de weg in beeld brengt die ik met hulp en steun van Sina heb kunnen afleggen om mijn doel – de finish in de NYC marathon – te bereiken.

NY marathon is emotie

5 uur, 13 minuten en 50 seconden hebben we er over gedaan. Wat was ‘t emotioneel. Ik heb gezien dat lopers tijdens de race aan andere lopers die ze helemaal niet kenden vroegen hoe het ging. Politie-agenten aan de kant van de straat gingen enthousiast uit hun dak. Ik zag smiles en tranen en had die zelf ook. Hier het verslag van de NYC marathon. Meer dan 55.000 lopers en meer dan 2,5 miljoen mensen aan de kant. Daaronder mijn broer en mijn schoonzus!